Mazkur maqolada kognitiv metaforaning badiiy tafakkurni shakllantirish va adabiy matnda bilim tuzilmalarini ifodalashdagi oʻrni kognitiv tilshunoslik va kognitiv poetika nuqtayi nazaridan tadqiq etiladi. Anʼanaviy adabiyotshunoslikda metafora, asosan, obrazlilik va ekspressivlikni taʼminlovchi stilistik vosita sifatida talqin qilingan bir vaqtda, kognitiv yondashuv uni insonning voqelikni idrok etishi, mavhum tushunchalarni konseptuallashtirishi va mavjud bilimni yangi modellar asosida qayta tashkil etishiga xizmat qiluvchi tafakkur mexanizmi sifatida baholaydi. Tadqiqot materialida bir nechta ingliz asarlaridan tanlangan metaforik kontekstlar tahlil qilindi. Tadqiqotda konseptual tahlil, kontekstual tahlil, kognitiv–semantik modellashtirish, manba va maqsad domenlarini aniqlash metaforik birliklarni aniqlash usullaridan foydalanildi. Kognitiv metafora adabiy matnda tayyor bilimni ifodalash bilangina cheklanmay, oʻquvchi ongida yangi bilim tuzilmalarini faollashtiruvchi va matnning konseptual olamini qurishga xizmat qiluvchi vosita ekani asoslanadi. Shu bilan birga metaforaning tafakkur hosilasi ekanligi, uning ongimizda badiiy va estetik tasvir hosil qilishi oʻrganiladi. Kognitiv tilshunoslikning badiiy adabiyotda tutgan oʻrni va muallif uslubi izchil tahlil qilinadi. Konseptual metafora nazariyasi asosida ingliz adabiyotidagi materiallar oʻrganib chiqiladi.