KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA HIS-HAYAJON GAPLARNING GENDER VA PRAGMALINGVISTIK XUSUSIYATLARI

Authors: Karimova Ozodaxon Avazxon qizi

Published: Oktabr 25, 2026 • Vol. 3 Issue 13 • pp. 379–391 • Views: 3

Ushbu maqola oʻzbek va ingliz tillarida rasmiy ogʻzaki nutq hamda his-hayajon gaplarining gender va pragmalingvistik xususiyatlarini qiyosiy-nazariy jihatdan tahlil qilishga bagʻishlangan. Zamonaviy qiyosiy tilshunoslikda nutq jarayoni grammatik qonuniyatlar bilan bir qatorda ijtimoiy-madaniy, milliy-mentalitet va psixologik omillar taʼsirida shakllanadi. Maqolada oʻzbek va ingliz tillaridagi erkak va ayollar nutqiga xos leksik, sintaktik hamda intonatsion farqlar, shuningdek his-hayajon gaplarning har ikki tildagi pragmatik vazifalari qiyosiy tarzda yoritiladi. Gender lingvistikasi nuqtayi nazaridan ikki til vakillarining rasmiy muloqot vaziyatlaridagi nutq strategiyalari, muloyimlik prinsiplari va kommunikativ maqsadlarni ifodalash usullaridagi oʻxshashlik hamda farqlar alohida eʼtibor bilan koʻrib chiqiladi. Tadqiqotda xorijiy va oʻzbek tilshunoslarining ilmiy qarashlari qiyosiy tahlil qilinib, his-hayajon gaplarning pragmalingvistik tabiati ikki til misolida chuqur ochib beriladi. Natijalar gender omilining nutqiy xulq-atvorga, soʻz tanlashga va emotsional ifoda darajasiga ikki tilda har xil tarzda taʼsir koʻrsatishini yaqqol namoyon etadi. Maqola qiyosiy gender lingvistikasi va pragmatika sohalarida hamda til taʼlimida olib borilayotgan tadqiqotlarga nazariy jihatdan muhim hissa qoʻshadi hamda kelgusi ilmiy izlanishlar uchun mustahkam asos boʻlib xizmat qiladi.