KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

INGLIZ VA OʻZBEK TURIZM MATNLARIDA PRAGMATIK STRATEGIYALAR

Authors: Elmuradova Gulrux Karimalievna

Published: Oktabr 25, 2026 • Vol. 3 Issue 13 • pp. 362–378 • Views: 3

Ushbu maqolada ingliz va oʻzbek tillaridagi turizm matnlarining pragmalingvistik xususiyatlari qiyosiy jihatdan oʻrganiladi. Tahlilda adresant va adresat munosabati, nutq aktlari, baholash vositalari, deyksis, modallik, presuppozitsiya hamda milliy-madaniy xususiyatlarga alohida eʼtibor qaratiladi. Tadqiqotning maqsadi turistik manzillarni targʻib etuvchi matnlarda axborot berish va oʻquvchiga taʼsir koʻrsatish vazifalarining qanday lisoniy vositalar orqali amalga oshirilishini aniqlashdan iborat. Tadqiqot materiali sifatida ingliz va oʻzbek tillaridagi turizm portallari hamda bukletlardan tanlab olingan matn parchalari tahlil qilindi. Bunda har ikki tilga oid materiallarning teng va mavzu jihatidan mos boʻlishi hisobga olindi. Shuningdek, mazkuur tadqiqotda qiyosiy-pragmatik, kontekstual, nutq aktlari va presuppozitsion tahlil metodlari, shuningdek, sifatga asoslangan tavsif usuli qoʻllanildi. Natijalar ingliz tilidagi turizm matnlarida oʻquvchiga bevosita murojaat qilish, mavjud imkoniyatlarni koʻrsatish va sayohat taassurotlarini shaxsiy tajriba sifatida tasvirlash ustunligini koʻrsatdi. Oʻzbek tilidagi matnlarda esa tarixiy maʼlumotlarga tayanish, milliy xotirani faollashtirish va mehmondoʻstlik qadriyatini ifodalash yetakchi oʻrin egallaydi. Har ikki tildagi axborot beruvchi gaplar koʻpincha oʻquvchini muayyan harakatga bilvosita undaydi. Ijobiy baholash vositalari esa turistik manzilning jozibadorligini oshirishga xizmat qiladi. Maqolada turizm matnlarining kommunikativ tuzilishini yorituvchi “axborot – baholash – harakat” modeli taklif etiladi. Mazkur model turizm matnlarini yaratish, tahrir qilish va tarjima qilishda ularning mazmuni hamda taʼsirchanligini saqlash uchun amaliy asos boʻlib xizmat qilishi mumkin.