“QUTADGʻU BILIG” VA “HIBATUL-HAQOYIQ” ASARLARI MISOLIDA “BILIG” KONSEPSIYASI
Authors: Olimova Laylo Jasurbek qizi
Published: Oktabr 25, 2026 • Vol. 3 Issue 13 • pp. 216–227 • Views: 3
Mazkur maqolada mumtoz turkiy adabiyotning muhim manbalari boʻlgan Yusuf Xos Hojibning “Qutadgʻu bilig” hamda Ahmad Yugnakiyning “Hibatul-haqoyiq” asarlarida “bilig” konsepsiyasining badiiy-falsafiy mohiyati tadqiq etilgan. Tadqiqotda “bilig” tushunchasi oddiy bilim yoki maʼlumot yigʻindisi sifatida emas, balki insonni komillikka, maʼrifatga va Yaratganni anglashga yetaklovchi maʼnaviy qadriyat sifatida talqin qilinadi. Asarlardagi matnlar kontekstual, qiyosiy-tipologik, germenevtik hamda konseptual tahlil metodlari asosida oʻrganilib, “bilig”ning maʼrifat, hikmat, axloq va inson kamoloti bilan bogʻliq jihatlari ochib berilgan. Maqolada “Qutadgʻu bilig” asarida mazkur tushuncha yaxlit maʼrifiy-falsafiy konsepsiya darajasiga koʻtarilgani, “Hibatul-haqoyiq” asarida esa pand-nasihat va axloqiy mezonlar orqali ifodalangani koʻrsatib beriladi. Shuningdek, har ikki asarning mushtarak gʻoyaviy asosida insonning oʻzini anglash, ilm egallash va maʼnaviy yuksalish masalalari yoritilishi ilmiy asoslanadi.