OILAVIY XRONIKA AXLOQIY-PSIXOLOGIK JANR MODELI SIFATIDA: L. M. OLKOTTNING “KICHKINA AYOLLAR” VA “KICHKINA ERKAKLAR” DILOGIYASIDA UCH AVLOD TIMSOLI
Authors: Локтева Надежда Михайловна
Published: Oktabr 25, 2026 • Vol. 3 Issue 13 • pp. 7–24 • Views: 3
Ushbu maqolada Luiza Mey Olkottning “Kichkina ayollar” (1868-1869) va “Kichkina erkaklar” (1871) romanlari alohida asarlar sifatida emas, balki March oilasining yaxlit xronikasi sifatida tahlil qilinadi. Muammoning dolzarbligi shundan iboratki, mavjud tadqiqotlarning aksariyati bu ikki romanni faqat umumiy qahramonlar orqali bog‘liq deb hisoblaydi va ularning janr jihatidan yaxlitligini asoslamaydi. Tadqiqotning maqsadi ikkala romanning March oilasi tarixini uch avlod - Marmi va janob Marchning katta avlodi, ularning voyaga yetgan qizlari hamda Plamfild tarbiyalanuvchilari - orqali yorituvchi yagona xronikani tashkil etishini isbotlash va janrning o‘ziga xos axloqiy-psixologik modelini aniqlashdan iborat. Ishda birinchi marta ko‘rsatiladiki, avlodlar davomiyligi mulk yoki nasl nomi orqali emas, balki tarbiya va uy turmush tarzi orqali uzatiladi, bu esa Dj. F. Kuperning mulkiy-nasabiy modelidan tubdan farq qiladi. Tahlil qiyosiy-tipologik, struktur-semantik va biografik metodlar asosida olib borildi, uy xronotopi alohida kategoriya sifatida ko‘rib chiqildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ikkala roman bir-birini to‘ldiruvchi kompozitsion butunlikni tashkil etadi, unda axloqiy tajriba avloddan-avlodga uzluksiz uzatiladi.