OʻZBEK – INGLIZ MEHMONDOʻSTLIGINING LINGVISTIK VA IJTIMOIY MEʼYORLARI: “DOʻS VS DONʼTS”
Authors: Erkaboyeva Nargiza Tojiyevna
Published: Sentabr 05, 2026 • Vol. 9 Issue 12 • Views: 2
Mehmondoʻstlik har ikki madaniyatda ham milliy oʻzlik, muloqot uslublari va axloqiy tamoyillarni aks ettiruvchi eng muhim ijtimoiy qadriyatlardan biri hisoblanadi. Mehmondoʻstlik shunchaki mehmon kutish emas, balki ishonch, hurmat va birdamlikni taʼminlovchi murakkab tizimdir. U shaxslararo munosabatlarni tartibga soluvchi va chuqur ildiz otgan madaniy qadriyatlarni aks ettiruvchi fundamental ijtimoiy institut boʻlib xizmat qiladi. Ushbu tadqiqotda oʻzbek va ingliz madaniyatlaridagi mehmondoʻstlik normalari qiyoslanadi hamda “kollektivistik” va “individualistik” ijtimoiy tuzilmalar turlicha kommunikativ strategiyalarni qanday belgilab berishi aniqlanadi. Mumtoz adabiyotlar, odob-axloq qoʻllanmalari va tajriba-kuzatuv tahlili orqali maqolada mehmon va mezbon oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarni tartibga soluvchi odob qoidalari (“mumkin va mumkin boʻlmagan meʼyorlar”lar) yoritib berilgan. Tadqiqot natijalari shuni koʻrsatadiki, oʻzbek mehmondoʻstligida saxiylik, ijtimoiy yaqinlik va hurmatni ochiq-oydin namoyon etish ustuvor ahamiyatga ega boʻlsa, ingliz mehmondoʻstligida shaxsiy daxlsizlik, punktuallik va shaxsiy chegaralarni saqlashga urgʻu beriladi. Olingan natijalar madaniyatlararo kompetensiya “ijtimoiy sovuqlik” yoki tushunmovchiliklarning oldini olish uchun ushbu bir-biridan farq qiluvchi pragmatik mexanizmlarni chuqur tushunishni talab qilishidan dalolat beradi.