KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

EKSPERIMENTAL FONETIKADA ZAMONAVIY DASTURIY TAʼMINOTLARNING OʻRNI

Authors: Xamidova Nigora Ibrohim qizi

Published: Sentabr 05, 2026 • Vol. 13 Issue 12 • Views: 2

Ushbu maqolada eksperimental fonetikada qoʻllaniladigan zamonaviy dasturiy taʼminotlar – Praat, Speech analyzer, Matlab, WaveSurfer, ELAN va boshqa vositalarning ilmiy tadqiqotlarda tutgan oʻrni va ahamiyati tahlil etiladi. Maqolada ovoz toʻlqinlari tahlili, formant oʻlchovi, intonatsiya va prosodik xususiyatlarni oʻrganishda raqamli texnologiyalarning imkoniyatlari koʻrsatiladi. Tadqiqotning maqsadi – oʻzbek tilshunosligida eksperimental fonetika metodlari bilan dasturiy taʼminotlarni integratsiya qilishning ilmiy asoslarini belgilash va ulardan foydalanish samaradorligini aniqlashdir. Tadqiqotda qiyosiy-tahliliy, eksperimental va statistik metodlardan foydalanildi. Natijada zamonaviy dasturiy taʼminotlar nutq tovushlarini yuqori aniqlik darajasida tahlil etish imkonini berishini, oʻzbek tili fonetik tizimini oʻrganishda yangi istiqbollarni ochasini aniqladik. Maqolada Praat dasturining oʻzbek unlilarini tadqiq qilishdagi imkoniyatlari alohida yoritilgan. Xulosa qilib aytganda, zamonaviy dasturiy taʼminotlar eksperimental fonetikaning ajralmas qismiga aylanib, tilshunoslik tadqiqotlarining sifat va aniqligini tubdan yaxshilashga xizmat qilmoqda.