OʻZBEK TARJIMASHUNOSLIGI VA TURKIY XALQLAR ADABIYOTI: TARIXIY TAJRIBA HAMDA ZAMONAVIY TAMOYILLAR
Authors: Joʻraqulov Uzoq Haydarovich, Xalliyeva Gulnoz Iskandarovna
Published: Sentabr 05, 2026 • Vol. 29 Issue 12 • Views: 2
Mazkur maqolada oʻzbek badiiy tarjimachiligining bir asrdan ziyod davrni qamrab olgan tarixiy taraqqiyot bosqichlari, nazariy asoslari va amaliy yutuqlari keng koʻlamda tahlil qilingan. Milliy tarjima maktabining shakllanishini oʻzbek matbuoti, xususan, “Jahon adabiyoti” va “Sharq yulduzi” kabi nashrlarning faoliyati bilan bogʻliq holda yoritib beriladi. Tadqiqotda mustaqillik yillarida tarjimachilik sohasida erishilgan natijalar, ilmiy kengashlar faoliyati va tarjimashunoslikka doir dissertatsiyalarning koʻpayishi sohaning naqadar jadallashganini koʻrsatiladi. Maqolaning markaziy qismida turkiy xalqlar adabiyoti turk, ozarbayjon, qozoq va qirgʻiz adiblari asarlarining oʻzbek tiliga oʻgirilish jarayonlari tadqiq etilgan. Jaloliddin Rumiyning falsafiy asarlari, Umar Sayfiddinning realizmi, Abay va Muxtor Avezovning maʼnaviy merosi, shuningdek, Chingiz Aytmatov ijodining oʻzbek kitobxoniga yetkazilishidagi mahorat masalalari maqolada asosiy oʻrin egallaydi. Ayniqsa, tarjima orqali xalqlar oʻrtasidagi madaniy va maʼnaviy integratsiyaning kuchayishi, turkiy qardoshlik rishtalarining badiiy ifodasi ilmiy dalillar bilan ochib berilgan. Muallif oʻzbek tarjimashunoslarining jahon adabiyoti durdonalarini milliy tilga moslashdagi yuksak mahoratini alohida eʼtirof etadi. Xulosa qilib aytganda, maqola oʻzbek tarjima sanʼatining oʻtmishi, buguni va kelajakdagi istiqbollarini aniqlashda muhim ahamiyatga ega boʻlib, qiyosiy adabiyotshunoslik sohasidagi yangi izlanishlar uchun nazariy manba boʻlib xizmat qiladi.