Mazkur maqola qiyosiy adabiyotshunoslikning dolzarb va yetarlicha oʻrganilmagan muammolaridan biri boʻlmish Gʻarb va Sharq adabiyotidagi apokaliptik anʼananing umumbashariy mohiyatiga bagʻishlangan. Dante Aligyerining “Ilohiy komediya” va Abdulla Oripovning “Jannatga yoʻl” dostonlari teologik va sheʼriy jihatdan keng tadqiq etilgan boʻlsa-da, ularning klassik apokalipsis janri konvensiyalariga muvofiqligi ilmiy muomalada hali toʻliq koʻrib chiqilmagan. Tadqiqotning maqsadi ushbu boʻshliqni toʻldirish maqsadida har ikkala asarni F. Lyukke va K. Kox tomonidan nazariy asoslangan apokaliptik janrning oltita mezoni vakolatli hikoyachi, kuzatuvchi tasvirchiligi, vositachi figura, kosmik dualizm, raqamli kodlash va kognitiv transformatsiya asosida qiyosiy-tipologik tahlil qilishdan iborat. Nazariy asosni J.J. Kollinz, P.D. Xanson, D. Xellholm va G.L. Linton kabi olimlarning janr nazariyasiga qoʻshgan hissalari yanada boyitadi. Olingan natijalar shuni tasdiqlaydiki, oʻrta asr katolik teologiyasi va XX asr islomiy-sharqona esxatologiyasi kabi turli madaniy va diniy anʼanalarga tayanishiga qaramay ikkala doston ham insoniyatning maʼnaviy va axloqiy tiklanishiga yoʻnaltirilgan transformativ vahiy sifatida apokaliptik janrning yaxlit namunasini tashkil etadi. Ushbu xulosalar oʻzbek mumtoz sheʼriyati va jahon adabiyoti oʻrtasidagi aloqalarni yanada chuqurroq janriy-tipologik oʻrganish uchun nazariy asos vazifasini oʻtaydi.