Maqola XIX asr ingliz va rus adabiy anʼanalarining yorqin vakillari bo‘lgan Tomas Hardi hamda F. M. Dostoyevskiy ijodidagi psixologik obrazlarning qiyosiy tadqiqiga bag‘ishlangan. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy qiyosiy adabiyotshunoslikda badiiy psixologizmni shaxsning ichki olamini ochib berishning eng muhim vositalaridan biri sifatida o‘rganishga bo‘lgan qiziqishning ortib borayotgani bilan belgilanadi. Tadqiqotning maqsadi ikki adib asarlarida psixologik obrazlarning badiiy ifodalanishidagi umumiy va o‘ziga xos xususiyatlarni aniqlashdan iborat. Ushbu maqsadga erishish uchun quyidagi vazifalar belgilandi: Tomas Hardi va F. M. Dostoyevskiy romanlarida badiiy psixologizmning xususiyatlarini tahlil qilish; qahramonlarning ichki dunyosini tasvirlash usullarini qiyoslash; ijtimoiy muhit va axloqiy omillarning qahramon shaxsining shakllanishiga ta’sirini aniqlash. Tadqiqot badiiy matnni qiyosiy-tipologik, tarixiy-adabiy, struktur-semantik hamda germenevtik metodlar asosida amalga oshirildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, har ikki yozuvchi psixologizmni shaxsni badiiy tadqiq etishning muhim vositasi sifatida talqin qiladi, biroq uni turli badiiy usullar orqali amalga oshiradi. Tomas Hardi qahramonning ichki dunyosiga ijtimoiy muhit va fojiali hayotiy sharoitlarning ta’siriga urg‘u beradi, F. M. Dostoyevskiy esa shaxsning ma’naviy kurashi, axloqiy tanlovi hamda inson mavjudligining falsafiy talqiniga e’tibor qaratadi. Olingan natijalar turli milliy adabiyotlar asarlarini o‘rganishda qiyosiy-tipologik yondashuvning samaradorligini tasdiqlaydi hamda XIX asr psixologik romanining rivojlanish xususiyatlarini chuqurroq anglash imkonini beradi.