ANNI ERNO ASARLARIDA XOTIRA POETIKASI
Authors: Abdullayeva Firdavsxon Aʼzamjon qizi
Published: Sentabr 05, 2026 • Vol. 11 Issue 12 • Views: 2
Maqolada 2022-yilgi Nobel mukofoti sohibasi, fransuz adibasi Anni Erno asarlaridagi xotira badiiyati oʻrganiladi. Tadqiqotning maqsadi yozuvchi qalami ostida shaxsiy kechinma bilan jamoaviy oʻtmishning birlashishi, bu birlashuvni ifodalovchi badiiy vositalarni hamda ularning estetik, ijtimoiy va axloqiy zamin-asoslarini aniqlashdir. Erno avtobiografik janrning anʼanaviy chegaralarini yangilab, “avto-sotsiobiografiya” va “impersonal avtobiografiya” kabi yangi shakllarni taklif etadi, ularda xotira shaxsiy ruhiy hodisa emas, ijtimoiy-tarixiy tajriba sifatida talqin qilinadi. Tadqiqot metodologiyasi komparativ-tipologik, germenevtik, lingvopoetik usullarga hamda zamonaviy memory studies yondashuvlariga tayanadi. Manba sifatida adibaning “La Place” (1983), “Une Femme” (1987), “La Honte” (1997), “Les Années” (2008) asarlari va 2022-yilgi Nobel maʼruzasi tahlilga jalb qilindi. Tadqiqot natijasida adib uslubining beshta belgisi aniqlangan boʻlib, bular “écriture plate” estetikasi, fotografik idrok va ekfrazis, shaxsiy xotirani jamoaviy oʻtmishga ulash, sharm va sinf tajribasining qatlamma-qatlam ochilishi, “oʻz xalqi nomidan oʻch olish” axloqiy-siyosiy pozitsiyasi kabilar. Xulosa oʻrnida Erno poetikasi xotira, adabiyot va tarix uchligining yangi badiiy talqinini taklif etadi va memory studies yoʻnalishida qiyosiy tahlillarga muhim hissa qoʻshishi aniqlandi.