KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

DISTOPIK ADABIYOTDA EKOLOGIK VA TEXNOLOGIK MUAMMOLARNING BADIIY TALQINI

Authors: Kurbonova Parizoda Alisherovna

Published: Sentabr 05, 2026 • Vol. 20 Issue 12 • Views: 2

Mazkur tadqiqotda antiutopik adabiyotidagi ekologik va texnologik muammolarning badiiy ifodasi oʻrganilgan. Bu mavzu zamonaviy ekologik inqirozlar va shiddatli texnologik rivojlanish sharoitida tobora dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Tadqiqotning dolzarbligi antiutopik adabiyotda atrof-muhit degradatsiyasi, resurslarning kamayishi, texnologik hukmronlik hamda insoniyat va tabiat oʻrtasidagi munosabatlarning oʻzgarishi kabi global muammolarning qay tarzda aks ettirilishini oʻrganishi bilan belgilanadi. Shuningdek, ushbu ilmiy ish antiutopik asarlarning ogohlantiruvchi vazifasi toʻgʻrisida yanada chuqurroq tushunchalar berishi mumkin. Tadqiqotning asosiy maqsadi – antiutopik bayonlarda ekologik halokat va texnologiyaning estetik, ramziy hamda mafkuraviy vazifalarini aniqlashdan iborat. Ushbu maqsadga erishish uchun Jorj Oruell, Rey Bredberi, Kormak Makkarti, Margaret Etvud, Oldos Haksli, Yevgeniy Zamyatin, Oktaviya Batler kabi ijodkorlarning koʻplab antiutopik asarlari tahlil qilindi. Tadqiqotda adabiy matn tahlili, ekotanqid, narratologik, qiyosiy-tipologik, tematik, strukturaviy va semiotik metodlardan foydalanilgan. Tahlil jarayonida asar bayoni, markaziy ziddiyatlar, ramziy tasvirlar hamda antiutopik adabiyotning turli tarixiy bosqichlarida texnologiya va ekologiya oʻrtasidagi oʻzgaruvchan munosabatlarga asosiy eʼtibor qaratilgan. Xususan, ekologik falokatning syujet muhiti, mafkuraviy ogohlantirish hamda ijtimoiy, siyosiy va axloqiy tanazzulning ramziy aksi sifatida qanday vazifa bajarishiga alohida diqqat qaratilgan.