XOTIRA VA TARIX: MAHALLIY KOLORITNI MUJASSAMLASHTIRISH TAMOYILLARI VA QAHRAMONLAR TIZIMI
Authors: Назарова Райхон Шавкатовна
Published: Sentabr 05, 2026 • Vol. 21 Issue 12 • Views: 1
Mazkur maqolada zamonaviy ingliz tarixiy romanida tarixiy xotira va milliy o‘zlikning badiiy ifodalanishi landshaft hamda mahalliy kolorit vositasida tadqiq etiladi. Tadqiqot obyekti sifatida X.Mantel, P.Akroyd, G.Svift va J.Barns asarlari tanlangan. Maqolaning maqsadi postmodern tarixiy nasrda makon, landshaft va mahalliy koloritning tarixiy tajribani talqin qilish hamda jamoaviy xotirani shakllantirishdagi funksiyalarini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda tarixiy-adabiy, qiyosiy-tipologik, germenevtik metodlaridan foydalanildi. Nazariy asos sifatida P.Nora, J.de Grot, O.Lidenkova, O.Gorbunova va boshqa olimlarning tarixiy xotira hamda tarixiy roman poetikasiga oid qarashlari xizmat qildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, zamonaviy ingliz tarixiy romanida landshaft va mahalliy kolorit nafaqat tarixiy davrni rekonstruksiya qilish vositasi, balki tarixiy xotirani saqlash va uzatishning muhim uslubi sifatida ham namoyon bo‘ladi. X. Mantel romanlarida peyzaj qahramonning ichki dunyosini ochib beruvchi psixologik vosita sifatida xizmat qilsa, P. Akroyd ijodida London tarixiy xotiraning markaziy makoniga aylanadi. G. Svift asarlarida tabiiy muhit tarix va xotira o‘rtasidagi murakkab munosabatlarni ifodalasa, J. Barns asarlarida milliy o‘zlik va tarixiy merosning yasama talqinlari tanqidiy qayta ko‘rib chiqiladi. Xulosa qilib aytganda, zamonaviy ingliz tarixiy romani o‘tmishni yagona va qat’iy haqiqat sifatida emas, balki turli talqinlar maydoni sifatida tasvirlaydi. Mahalliy kolorit va landshaft esa tarix, xotira hamda milliy o‘zlik o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni ochib beruvchi muhim badiiy vositalardan biri sifatida namoyon bo‘ladi.