KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

ADABIYOTSHUNOSLIKDA QIYOSIY TADQIQOTLAR: METOD VA METODOLOGIYA

Authors: Xalliyeva Gulnoz Iskandarovna

Published: Avgust 24, 2024 • Vol. 18 Issue 3 • Views: 1

Maqola adabiyotshunoslik bilan bog'liq holda qiyosiy tadqiqot metodologiyasiga bag’ishlangan. Mualliflar adabiy faktlarni qiyosiy tadqiq etishning asosiy vazifasini turli darajadagi strukturaviy elementlarni (mavzu, syujet, obraz, til, uslub va boshqalar) taqqoslash asosida obyektlar o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlash sifatida belgilaydilar. Maqola mualliflari qiyosiy tahlil vazifalari sifatida gnoseologik, mantiqiy, uslubiy va aksiologik vazifalarni o’z ichiga oladi. Qiyosiy tahlilning har bir bosqichining ahamiyati taqqoslash obyektlari haqida yangi bilimlarni olish va ular o‘rtasidagi munosabatlarni tushunish kontekstida baholanadi. Qiyosiy tahlil jarayonida vujudga keladigan tipik vaziyatlar, masalan, bir joyda va/yoki zamonda yonma-yon mavjud bo‘lgan yoki mavjud bo‘lgan joyi va/yoki vaqti bilan farq qiluvchi adabiy fakt va hodisalarni qiyoslash kabilar ham batafsil bayon etilgan. Muallif taqqoslash natijalarini baholash mezonlarining to‘liq ro‘yxatini taqdim etadi va qiyosiy tahlil natijalarining ishonchliligini ta’minlash uchun zarur bo‘lgan shartlarni aniqlaydi. Maqolada qiyosiy adabiyot obyekti sifatida tarjimaga alohida e’tibor qaratilgan. Unda tarjimonning madaniyatlararo badiiy muloqot jarayonida vositachi roli ta’kidlanadi va asl matn va uning tarjimasini qiyosiy o‘rganishning mumkin bo‘lgan jihatlari ko‘rib chiqiladi.