QIYOSIY ADABIYOTSHUNOSLIKNING NAZARIY- METODOLOGIK ASOSLARI
Authors: Khalliyeva Gulnoz Iskandarovna, Jorakulov Uzoq Haydarovich
Published: May 10, 2026 • Vol. 16 Issue 11 • Views: 1
Ushbu maqolada qiyosiy adabiyotshunoslik (komparativistika) fanining nazariy asoslari, metodologiyasi va tadqiqot yondashuvlari atroflicha tahlil etiladi. Tadqiqotda klassik va zamonaviy ilmiy manbalarga tayanilgan holda, qiyosiy adabiyotshunoslikning XIX asr Yevropa filologiyasida vujudga kelishidan to uning hozirgi zamon global koʻrinishlarigacha boʻlgan tarixiy shakllanish bosqi chlari oʻrganiladi. Maqolada qiyosiy tahlilning obyekti, vazifalari va asosiy bosqichlari; tarixiy -qiyosiy va chogʻishtirma metodlarning oʻzaro munosabati, shuningdek adabiy taraqqiyotni tushunishda tipologik oʻxshashliklar hamda adabiyotlararo aloqalarnin g oʻrni va tarjimaning qiyosiy adabiyotshunoslikdagi mavqeyi izchil yoritiladi. Shuningdek, Gyote tomonidan ilgari surilgan hamda David Damrosh, Franko Moretti va Paskal Kazanova kabi zamonaviy olimlar tomonidan qayta talqin qilingan jahon adabiyoti konsepsiyasiga, yevropatsentrik paradigmalar va adabiyot tarixiga oid multikultural yondashuvlar oʻrtasidagi ziddiyatga alohida eʼtibor qaratiladi. Tadqiqot qiyosiy adabiyotshunoslik tor ixtisoslikdagi fan boʻlibgina qolmay, balki turli tarixiy davrlar va sivili zatsiyalar kesimida badiiy tafakkur, madaniy almashinuv hamda adabiy taʼsirning global dinamikasini anglash uchun ajralmas asos ekani haqidagi xulosa bilan yakunlanadi. Qiyosiy adabiyotshunoslik, komparativistika, tarixiy - qiyosiy metod, chogʻishtirma metod, tipologiya, adabiyotlararo aloqalar, jahon adabiyoti, tarjimashunoslik, poetika, multikulturalizm, yevropatsentrizm, adabiy taʼsir.