IRVIN SHOU ASARLARIDA OILAVIY XRONIKA JANRI EVOLYUSIYASI
Authors: Meliyeva Sabina G‘ulomovna
Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1
Ushbu maqola yigirmanchi asrda oilaviy solnoma janrining
rivojlanishi va amerikalik yozuvchi Irvin Shou asarlarida, ayniqsa
“Boy odam, kambag‘al odam” (1970) hamda “Tilanchi va o‘g‘ri”
(1977) romanlarida bu janrning o‘zgarishi haqida so‘z yuritadi.
An’anaga ko‘ra, oila solnomasi Jon Golsuorsi va Tomas Mann kabi
yevropalik adiblar ijodi bilan bog‘liq bo‘lib, ular bu janrdan shaxslar
va jamiyatning bir-biriga bir necha avlodlar davomida ko‘rsatadigan
ta’sirini tasvirlash uchun foydalanganlar. Shou mazkur janrni
urushdan keyingi Amerika axloqiy va ijtimoiy muhiti doirasida qayta
talqin qilib, kapitalistik moddiyatparastlik axloqiy qadriyatlar qanday
zaiflashtirganini ochib beradi. Uning romanlari oilaviy munosabatlar
millatning o‘zligini va tarixiy ongini aks ettirishini tasvirlab beradi.
Shou yondashuvini Yevropadagi o‘tmishdoshlari bilan taqqoslab,
uning ijodini G‘arb realizmi, axloq falsafasi va Amerika ijtimoiy
tanqidining keng qamrovli kontekstiga joylashtirish orqali, ushbu
tadqiqot Shouning zamonaviy oila solnomasiga qo‘shgan noyob
hissasini tadqiq etadi. Chuqur matn tahlili asnosida, tarixiy kontekst
va Lukach, Baxtin, Fray nazariyalari vositasida Shouning axloqiy
realizmi an’anaviy solnomani janrini vijdon, ijtimoiy bosim va
matonatning chuqur tadqiqotiga aylantirgani asoslangan. Natijada,
Shouning badiiy asarlari oila tushunchasi XX asr Amerika hayotida
kuchli axloqiy va madaniy ramz sifatida saqlanganini yaqqol
tasvirlab ko‘rsatadi.