KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

CODE -SWITCHIHG JARAYONI ILMIY IZLANISHLARINING BIOMETRIK TAHLILI

Authors: Kenjayeva Nigora Oʻktam qizi

Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1

Globallashuv va migratsiya jarayonlarining kuchayishi natijasida

ikki tilli va koʻp tilli shaxslar soni keskin ortib bormoqda. Bu holat

tilshunoslik, psixolingvistika va kognitiv psixologiya fanlarida kod

almashinuvi (code-switching) jarayonining bilingval shaxslarda

kechadigan psixolingvistik xususiyatlarini oʻrganishni dolzarb

vazifaga aylantirmoqda. Ushbu tadqiqotning maqsadi 2002-2025-

yillar oraligʻida “code-switching” jarayonining bilingval shaxslarda

kognitiv va psixolingvistik jihatlari boʻyicha olib borilgan ilmiy

izlanishlarning umumiy holatini, rivojlanish dinamikasi va asosiy

tendentsiyalarini bibliometrik usulda aniqlashdan iborat. Tadqiqotda

ScienceDirect ilmiy bazasidan “code-switching”, “bilingual”,

“switching costs” kalit soʻzlari boʻyicha jami 384 ta maqola tanlab

olinib, Excel dasturiy taʼminoti yordamida yillar, nashr turlari,

qoʻllanilgan metodlar, geografik taqsimot va yetakchi jurnallar

kesimida tahlil qilindi. Natijada sohada 2019-yildan boshlab keskin

oʻsish kuzatilgani, tadqiqotlarning asosiy qismi AQSh, Xitoy va

Yevropa mamlakatlarida olib borilgani, eng faol jurnallar qatorida

“Journal of Pragmatics” va “Language & Communication” turgani

aniqlandi. Ushbu tahlil kelgusida kod almashinuvi boʻyicha tadqiqot

olib boruvchi izlanuvchilar uchun yoʻnalish belgilash va mavjud

boʻshliqlarni aniqlashda muhim manba boʻlib xizmat qiladi.