DETAL OBRAZLARDA RAMZ KATEGORIYASI (NAZAR ESHONQUL VA XORXE LUIS BORXES ASARLARI MISOLIDA)
Authors: Davletova Shalolа Bahodir qizi
Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1
Ushbu maqolada oʻzbek adabiyoti vakillaridan biri Nazar
Eshonqul hamda argentinalik yozuvchi Xorxe Luis Borxes ijodida
detal obrazlar orqali ramziylikning badiiy–estetik ifodasi tahlilga
tortiladi. Tadqiqotning asosiy maqsadi detalning obrazlar tizimda
tutgan oʻrni, uning ramzga aylanish jarayoni va shu orqali
yozuvchilar ijodidagi falsafiy, ruhiy va metafizik maʼnolarning ochib
berilishidir. Har ikki yozuvchi asarlarida detal oddiy badiiy vosita
sifatida emas, balki insonning ichki olamini, dunyoni anglashdagi
murakkab ziddiyatlarini aks ettiruvchi ramziy kod sifatida ishlatiladi.
Nazar Eshonqul asarlarida detal obrazlar Sharq tafakkurining ruhiy
chuqurligini ifodalab, insonning ruhiy iztirobi, oʻzlikni anglash istagi
va abadiyat bilan toʻqnashuvini ramziy shaklda ochib beradi. Xorxe
Luis Borxes esa asarlarida detal orqali gʻarb falsafasining asosiy
gʻoyalarini, yaʼni bilishning cheksizligi, haqiqatning noaniqligi va
inson tafakkurining chegarasizligini ifodalaydi. Maqolada,
shuningdek, Nazar Eshonqul va Borxes ijodidagi ramziy tafakkur
oʻxshashliklari va farqlari tahlil qilinadi. Gʻarbning intellektual
ramziyligi bilan Sharqning ruhiy ramziyligi bir nuqtada insonni va
uning mavjudlikdagi mohiyatini anglashda tutashadi. Detal obrazlar
bu jarayonda insoniy ong va badiiy idrokni birlashtiruvchi falsafiy
koʻprik vazifasini bajaradi. Tadqiqotda adabiy detalning semantik
imkoniyatlari, timsollar tizimi hamda estetik va gʻoyaviy funksiyalari
aniqlanadi.