KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

OʻZBEK TILIDA TAʼLIM MAVZUSIDAGI REKLAMA MATNIDA PERLOKUTSIYA VA ILLOKUTSIYANING IFODALANISHI

Authors: Atanazarova Shoxida Baxramovna

Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1

Maqolada oʻzbek tilidagi taʼlim yoʻnalishidagi reklama diskursida

illokutiv va perlokutiv nutq aktlarining namoyon boʻlish

xususiyatlari kommunikativ-pragmatik nuqtayi nazardan tahlil

qilinadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi reklama matnlarida soʻzlovchi

niyati (illokutsiya) va tinglovchida yuzaga keladigan natijaviy taʼsir

(perlokutsiya) oʻrtasidagi dialektik munosabatni ochib berishdan

iborat. Ishda taʼlim reklamalariga xos boʻlgan toʻgʻridan-toʻgʻri

harakatga chorlash, natija vaʼdasi, metodikaga ishonch va

shoshilinchlik hissini uygʻotish kabi illokutiv xususiyatlar tadqiq

etiladi. Auditoriyaga koʻrsatiladigan perlokutiv taʼsir esa hissiy,

kognitiv va xulq-atvorga oid oʻzgarishlar misolida koʻrib chiqiladi.

Tahlil jarayonida emotsional-baholovchi leksika, undov va buyruq

shakllari hamda modal birliklarning pragmatik imkoniyatlari turli

reklama namunalari asosida dalillanadi. Ushbu lisoniy vositalar

isteʼmolchida ishonch uygʻotish, motivatsiyani shakllantirish va

qaror qabul qilishga undash kabi strategik vazifalarni bajarishi

aniqlangan. Tadqiqotdan olingan xulosalar taʼlim sohasida samarali

reklama strategiyalarini ishlab chiqish, auditoriya bilan interaktiv

muloqotni yoʻlga qoʻyish hamda reklama tilining pragmalingvistik

tabiatini chuqurroq anglashda muhim amaliy ahamiyat kasb etadi.