FRANSIS HODJSON BERNETTNING “SIRLI BOG” ASARIDAGI MERI LENNOKS OBRAZINING PSIXOLOGIK TASVIRI
Authors: Adilova Fotimaxon Muxamad Anasovna
Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1
Frensis Xojson Bernetning 1911-yilda yozilgan “Sirli bogʻ”
asarining bosh qahramoni Meri Lennoks ushbu maqolaning
psixologik tahlil mavzusidir. Maqolada uning hissiy befarqlikdan
empatiya va oʻzini anglashga oʻtish jarayoniga alohida tahlil etilgan.
Shuningdek, maqolada Edvard davri bolalar adabiyotida Bernett
asarlarining psixologik jihati yetarlicha baholanmaganligi, koʻpincha
axloqiy taʼlim shaxsiy tajribadan ustun qoʻyilganligi masalasi
koʻtariladi. Tadqiqotning maqsadi Bernetning shaxsiyat oʻsishini
tasvirlaydigan ijodiy jarayonlarni aniqlash hamda Meri psixologik
taraqqiyotini dastlabki adabiy psixologizmning namunasi sifatida
oʻrganishdan iborat. Tadqiqot vazifalari orasida Merining hissiy
rivojlanish bosqichlarini aniqlash, bogʻning ramziy maʼnosini tahlil
qilish, shuningdek, oʻzlikni anglash vositasi sifatida xarakter, joy va
tabiatning oʻzaro taʼsirini oʻrganish kabilar oʻrin olgan. Asosiy
yondashuv sifatida germenevtik yondashuv va kontekstual tahlil
qoʻllaniladi. Natijalar shuni koʻrsatadiki, Bernet bolaning rivojlanishi
ham axloqiy, ham psixologik qayta tugʻilish sifatida tasvirlaydi,
bunda Merining ichki oʻzgarishini fazoviy metaforalar, tabiiy
obrazlar va oʻzaro munosabatlar orqali namoyon etadi. Yakunida,
“Sirli bogʻ“ bolalar adabiyotida Edvard davrining axloqiy ideallarini
ilgʻor psixologik voqelik bilan uygʻunlashtirish orqali hissiy
bardoshlilik, hamdardlik va ichki oʻzlikni anglashning abadiy
namunasini sifatida asoslanadi.