BOLALAR ADABIYOTIDA BADIIY PSIXOLOGIZM VA JANR OʻZIGA XOSLIGI
Authors: Rasulmuxamedova Dilfuza Zokirovna
Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1
Mazkur maqola bolalar adabiyotining nazariy-poetik asoslari va
undagi badiiy psixologizm masalalarini tadqiq etishga bagʻishlangan.
Bolalar adabiyoti pedagogika, psixologiya va adabiyotshunoslik
fanlari tutashgan nuqtada rivojlanuvchi oʻziga xos badiiy tizim sifatida
tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida bolalar asarlariga xos boʻlgan
didaktik mazmunning badiiy shaklga koʻchishi, syujet qurilishidagi
dinamika va obrazlar tizimidagi psixologik haqqoniylik tamoyillari
ochib berilgan. Shuningdek, maqolada jahon va milliy
adabiyotshunoslikdagi nazariy qarashlar umumlashtirilib, badiiy
psixologizmning yosh kitobxon estetik didi va maʼnaviy
dunyoqarashini shakllantirishdagi funksional xususiyatlari ilmiy
asoslab beriladi. Maqolada estetik tamoyil va badiiylik mezonlari
muhim nazariy tushuncha sifatida koʻrib chiqilib, bolalar adabiyotida
estetik taʼsir oʻquvchining yosh xususiyatlariga mos, sodda va ravon,
shu bilan birga badiiy jihatdan yuksak tasvir vositalari orqali
taʼminlanishi zarurligi asoslanadi. Gʻarb adabiyotshunosligida keng
qoʻllaniladigan “double address” tamoyili tahlil qilinib, bolalar uchun
moʻljallangan matnlarning bir vaqtning oʻzida ham bola, ham kattalar
auditoriyasiga turli darajadagi maʼno qatlamlarini taqdim etishi ochib
beriladi.