KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

F.D. CHESTERFILDNING “OʻGʻLIMGA MAKTUBLAR” ASARIDA GUMANISTIK TAMOYILLAR VA SHAXS KAMOLATI MASALALARI

Authors: Raximova Dilnoza Masharipovna

Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1

Ushbu maqolada XVIII asr ingliz adabiyotining yirik vakili

Filipp Dormer Stenxop Chesterfildning jahon epistolyar merosida

alohida oʻrin tutuvchi “Oʻgʻlimga maktublar” asari gumanistik

gʻoyalar prizmasi orqali tadqiq etilgan. Tadqiqotda muallifning oʻz

oʻgʻli Filipp Stenxopga yoʻllagan maktublarida aks etgan

insonparvarlik, maʼrifatparvarlik va axloqiy komillik tamoyillari

tahlil qilinadi. Maqolada Chesterfildning gumanistik qarashlari

shunchaki nazariy xulosa emas, balki shaxsning jamiyatda munosib

oʻrin egallashi, odob–axloq normalarini egallashi va intellektual

salohiyatini oshirishi bilan bogʻliq amaliy falsafa sifatida baholanadi.

Maqolada asarning pedagogik va maʼrifiy ahamiyati ochib

berilar ekan, undagi “ideal jentlmen” tushunchasining insoniy qadr–

qimmat va oʻzaro hurmatga asoslangan jihatlariga urgʻu beriladi.

Shuningdek, Chesterfild oʻgitlarining zamonaviy tarbiya tizimi va

shaxslararo muloqot madaniyatini shakllantirishdagi dolzarbligi

ilmiy asoslab berilgan. Olingan xulosalar asarning nafaqat adabiy–

tarixiy hujjat, balki inson shaxsiyatini shakllantirishga yoʻnaltirilgan

gumanistik kontseptsiya ekanligini tasdiqlaydi. Xususan, Chesterfild

maktublarida insonning toʻgʻri va adolatli hayot kechirish, jamiyatda

odobli va masʼuliyatli shaxs boʻlish, shuningdek, bilim olish va

madaniy tajriba orttirish orqali shaxsni kamol topish muhimligi

taʼkidlanadi. Tadqiqot shuni ham koʻrsatadiki, muallif oʻgʻliga

yoʻllagan tavsiyalarida gumanistik qarashlarni, insoniy qadriyatlar va

tarbiyaviy tamoyillarni badiiy ifoda vositalari orqali yetkazadi, bu esa

asarning tarbiyaviy va maʼrifiy ahamiyatini yanada oshiradi.