QARDOSH XALQLAR ADABIYOTIDA MAXTUMQULI ASARLARINING TARJIMA FENOMENI
Authors: Sapaeva Feruza Davlatovna
Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1
Mazkur maqolada Maxtumquli asarlarining turkiy tillardagi
tarjimalari (oʻzbek, qoraqalpoq, ozarbayjon, turkman tillari), xususan
qardosh xalqlar adabiyotida Maxtumquli asarlarining tarjima
fenomeni xususida fikr-mulohaza bildiriladi. Mumtoz matnlar
tarjimasida qardosh oʻzbek-turkman, qoraqalpoq, ozarbayjon adabiy
aloqalarida Maxtumquli maqomi, xususan mumtoz sheʼriy yoki
nasriy matnlar tarjimasi, tarixi, ularni ilmiy tadqiqot sifatida
oʻrganish, adabiy-madaniy aloqalar tarixini yoritishda, adabiy taʼsir
shakllari, ularning oʻzaro diffuziyasi, adabiy anʼana va unga
munosabat masalalari ochib berildi. Shoir asarlari tarjimasi borasida
oʻzbek, qoraqalpoq, ozarbayjon olimlari katta ilmiy natijalarni qoʻlga
kiritgani va hozirga qadar Maxtumqulining boy merosini oʻrganish
va tarjima etish ishlari izchil davom etayotgani dadalillandi va
ularning poetik tasvir vositalari hamda maʼno qatlamlarining oʻzaro
uygʻunligi ochiqlandi.
Maqolada qardosh xalqlar adabiyotida Maxtumquli asarlarining
tarjima fenomeni, shoir asarlarini qardosh tillarga tarjimalariga
bildirilgan baʼzi mulohazalar tahlillangan. Maxtumquli ijodidagi
tasviriy ifodalar – obrazlarning badiiy uslub shakllanishidagi oʻrni
hamda poetik uygʻunlashuvi yoritilgan. Shuningdek, ushbu maqolada
qardosh tillar tarjimashunosligi adabiy aloqalari ham uzoq tarixiy
ildizlarga ega ekanligi, ushbu xalqlarning umumiy madaniyati, tili va
turmush tarzi bilan bogʻliqligi haqidagi tadqiqotlar xususida ham
bahs yuritildi.