KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

QARDOSH XALQLAR ADABIYOTIDA MAXTUMQULI ASARLARINING TARJIMA FENOMENI

Authors: Sapaeva Feruza Davlatovna

Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1

Mazkur maqolada Maxtumquli asarlarining turkiy tillardagi

tarjimalari (oʻzbek, qoraqalpoq, ozarbayjon, turkman tillari), xususan

qardosh xalqlar adabiyotida Maxtumquli asarlarining tarjima

fenomeni xususida fikr-mulohaza bildiriladi. Mumtoz matnlar

tarjimasida qardosh oʻzbek-turkman, qoraqalpoq, ozarbayjon adabiy

aloqalarida Maxtumquli maqomi, xususan mumtoz sheʼriy yoki

nasriy matnlar tarjimasi, tarixi, ularni ilmiy tadqiqot sifatida

oʻrganish, adabiy-madaniy aloqalar tarixini yoritishda, adabiy taʼsir

shakllari, ularning oʻzaro diffuziyasi, adabiy anʼana va unga

munosabat masalalari ochib berildi. Shoir asarlari tarjimasi borasida

oʻzbek, qoraqalpoq, ozarbayjon olimlari katta ilmiy natijalarni qoʻlga

kiritgani va hozirga qadar Maxtumqulining boy merosini oʻrganish

va tarjima etish ishlari izchil davom etayotgani dadalillandi va

ularning poetik tasvir vositalari hamda maʼno qatlamlarining oʻzaro

uygʻunligi ochiqlandi.

Maqolada qardosh xalqlar adabiyotida Maxtumquli asarlarining

tarjima fenomeni, shoir asarlarini qardosh tillarga tarjimalariga

bildirilgan baʼzi mulohazalar tahlillangan. Maxtumquli ijodidagi

tasviriy ifodalar – obrazlarning badiiy uslub shakllanishidagi oʻrni

hamda poetik uygʻunlashuvi yoritilgan. Shuningdek, ushbu maqolada

qardosh tillar tarjimashunosligi adabiy aloqalari ham uzoq tarixiy

ildizlarga ega ekanligi, ushbu xalqlarning umumiy madaniyati, tili va

turmush tarzi bilan bogʻliqligi haqidagi tadqiqotlar xususida ham

bahs yuritildi.