KOMPARATIVISTIKA

Comparative Studies

RUS BOBURSHUNOSLIGINING TADQIQ QILINMAGAN JIHATLARI

Authors: Xalliyeva Gulnoz Iskandarovna, Qahharova Dilafroʻz Abdugʻafforovna

Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1

Mazkur maqolada rus sharqshunosligida oʻzbek mumtoz adabiyoti,

xususan, boburshunoslik yoʻnalishida olib borilgan, ammo hozirga qadar ilmiy

jamoatchilik eʼtiboridan chetda qolgan arxiv materiallari tahlil qilinadi.

Tadqiqot asosan Sankt-Peterburgdagi yirik ilmiy markazlar – Rossiya Milliy

kutubxonasi, Rossiya Fanlar akademiyasi arxivlari hamda Sharq qoʻlyozmalari

instituti fondlarida saqlanayotgan manbalar asosida olib borilgan. Maqolada

arxiv sharqshunosligi va imagologiya metodologik asos sifatida qoʻllanib,

tarixiy-adabiy jarayonni qayta koʻrib chiqish, rus boburshunosligining

nomaʼlum sahifalarini yoritish maqsad qilingan.

Maqola markazida A.N. Samoylovichning nashr etilgan va etilmagan

ilmiy merosi turadi. Uning “Boburnoma” tarjimalariga yozgan taqrizlari,

“Mubayyin” asarini toʻliq nashrga tayyorlash borasidagi ishlari, Bobur

devonining Parij va Rampur nusxalari yuzasidan olib borgan matnshunoslik

tadqiqotlari, shuningdek, “Imperator Bobur sheʼrlari toʻplami”ning ikkinchi

qismiga doir qoʻlyozma materiali ilmiy muomalaga kiritiladi. Maqolada

Samoylovichning tarjimashunoslik tamoyillari, matnni oʻqish va talqin

qilishdagi prinsipial yondashuvi, shuningdek, Bobur sheʼriyatining janr, vazn

va til xususiyatlariga doir kuzatishlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Bobur

devonining Parij va Rampur nusxalarining tarkibi, ularning oʻzaro farqlari,

devonlarga kirmagan sheʼrlar, “Boburnoma” hamda boshqa manbalardagi

poetik namunalarning qiyosiy oʻrganilishi maqolaning muhim ilmiy

natijalaridan biridir. Maqola arxiv materiallarini imagologik va matnshunoslik

nuqtayi nazaridan oʻrganish oʻzbek adabiyotshunosligida yangi ilmiy

yoʻnalishlarni shakllantirishga xizmat qilishi, shuningdek, boburshunoslik

tarixini yanada toʻliq va haqqoniy tiklash imkonini berishini asoslab beradi.