ETNOGRAFIK TASVIR KONTEKSTIDA TABU LEKSIKASI TIPOLOGIYASI VA UNING EVFEMIK NUTQ VOSITALARI BILAN ALMASHTIRILISHI
Authors: Yusupova Shohsanam Mirzali kizi
Published: Mart 05, 2026 • Vol. 15 Issue 9 • Views: 1
Maqolada rus va o‘zbek lingvomadaniyatlarida taqiqlangan
so‘zlarning tipologiyasi marosimlar, kundalik amaliyotlar va oilaviy-
maishiy vaziyatlarning etnografik tavsiflari asosida tahlil qilinadi.
Tadqiqot lug‘atshunoslik manbalari, etnografik yozuvlar va
zamonaviy ommaviy axborot vositalariga tayanib, taqiqlarning
asosiy mavzuviy sohalarini va ularning negizidagi madaniy kodlarni
aniqlaydi. Evfemizatsiya usullariga, xususan, metaforik va
metonimik qayta nomlashlar, perifrastik tuzilmalar, o‘zlashmalar va
qisqartirilgan shakllarga alohida e’tibor qaratilgan bo‘lib, bular
madaniy ahamiyatli ma’nolarni saqlagan holda bilvosita murojaat
qilish imkonini beradi. Tadqiqot shuni ko‘rsatadiki, evfemizmni
tanlash nafaqat taqiqlangan tushunchaning darajasi, balki muloqot
maqsadi, nutq turi va tinglovchining kutishlari bilan ham bog‘liq.
Taqiqlangan so‘z toifalarini evfemik almashtirishlarning tegishli
turlari bilan bog‘laydigan taklif etilayotgan model rus va o‘zbek
lingvomadaniyatlarida qadriyatlar yo‘nalishlarining o‘zgarishini va
ruxsat etilgan chegaralarning siljishini aniqroq tavsiflash imkonini
beradi. Shuningdek, lug‘atshunoslik, til korpuslarini izohlash va
madaniyatlararo muloqotni o‘rgatish bo‘yicha tavsiyalar beradi.