Maqola badiiy matndagi uslubiy bo‘yoqdor so‘zlarning intertekstual

vazifalarini aniqlash va tizimlashtirishga bag‘ishlangan bo‘lib, bu ularning

asarning ma’noviy ko‘p qatlamliligini yaratishdagi rolini baholash

imkonini beradi. Tadqiqot intertekstual tahlil, lingvostilistika va ma’noviy

ta’sirlarni talqin qilish usulini uyg‘unlashtirgan yaxlit yondashuvga

asoslanadi. Bu yondashuv til hodisalarini har tomonlama o‘rganishni

ta’minlaydi. Ch. Aytmatov asarlari asosida arxaik, eskirgan va oddiy

so‘zlar nafaqat funksional uslub belgilari, balki intertekstual muloqotning

faol vositalari sifatida o‘quvchi e’tiborini yashirin madaniy va tarixiy

ma’nolarga yo‘naltirishi aniqlandi. Uslubiy belgilarning beshta asosiy

intertekstual vazifasini o‘z ichiga olgan tasnif ishlab chiqildi: signallovchi,

uslublashtiruvchi, dolzarblashtiruvchi, identifikatsiyalovchi va ko‘p

qatlamli. Ularning har biri matnning madaniy kontekst bilan o‘zaro

ta’sirining o‘ziga xos usulini ochib beradi va talqinning qo‘shimcha

darajalarini yaratadi. Lug‘at tarkibining uslubiy belgilanishi va miqdoriy

ifodalari o‘rtasidagi bog‘liqlikka alohida e’tibor qaratilgan. Buning

natijasida so‘zning uslubiy bo‘yog‘i va leksik ma’nosi ta’sir ko‘lami,

ijtimoiy ierarxiya va jamoaviy tajriba ko‘rsatkichi sifatida namoyon

bo‘ladi. Miqdoriy ma’noga ega bo‘lgan uslubiy jihatdan belgilangan

so‘zlar ishora va izohlovchilarni tushunishni osonlashtiruvchi hamda

muallif va o‘quvchining faol hamkorligini rag‘batlantiruvchi yo‘naltiruvchi

belgilar vazifasini bajarishi aniqlandi. Shunday qilib, miqdoriy ma’noga

ega bo‘lgan uslubiy bo‘yoqdor so‘zlar badiiy matn poetikasining muhim

elementiga aylanadi. Olingan natijalar tilning chuqur madaniy muloqot

vositasiga aylanishini isbotlaydi, intertekstuallik nazariyasini rivojlantirish

va badiiy ma’no yaratish mexanizmlarini tushunish uchun yangi

istiqbollarni ochadi.